Hesabım Teklif al
Web

Domain Nedir? Alan Adı Seçimi ve Uzantılar Rehberi

Domain, yani alan adı, web sitenizin internetteki adresidir. Bölümleri, uzantıları, DNS kayıtları ve doğru alan adı seçimi için pratik bir rehber.

· 7 dk okuma
Domain Nedir? Alan Adı Seçimi ve Uzantılar Rehberi

Domain nedir? Domain, yani alan adı, bir web sitesine tarayıcının adres çubuğundan ulaşmamızı sağlayan okunabilir internet adresidir. Bilgisayarlar birbirini 203.0.113.10 gibi sayısal IP adresleriyle bulur; alan adı ise bu rakam dizisinin akılda kalıcı karşılığıdır. Örneğin ornek.com.tr yazdığınızda arka planda DNS sistemi bu adı sitenin bulunduğu sunucunun IP adresine çevirir.

Alan adı ne işe yarar?

Alan adı yalnızca bir web adresi değildir. Markanızın internetteki kimliğidir ve üç temel iş görür:

  • Web sitenize erişim sağlar: Ziyaretçiler IP adresi ezberlemek yerine adı yazar.
  • Kurumsal e-posta adresi verir: info@ornek.com gibi adresler, ücretsiz e-posta hizmetlerine göre çok daha güven verir.
  • Marka güvenilirliği oluşturur: Tek bir alan adı web sitesi, e-posta ve sosyal medya profillerinde aynı isimle görünmenizi sağlar.

Alan adları dünya genelinde benzersizdir. Aynı adı aynı anda yalnızca bir kişi veya kurum kullanabilir. Bu yüzden iyi bir ismi erken almak önemlidir.

Bir alan adı hangi bölümlerden oluşur?

Alan adları sağdan sola doğru okunan bir hiyerarşiye sahiptir. blog.ornek.com.tr adresini parçalayalım:

BölümÖrnekAçıklama
Üst seviye alan adı (TLD).trAdın en sonundaki uzantı
İkinci seviye.com.trÜlke uzantısının altındaki kategori
Ana adornekSizin seçtiğiniz, markanızı belirten kısım
Alt alan adı (subdomain)blogAynı alan adı altında ayrı bir bölüm veya site

Alt alan adları ek ücret ödemeden istediğiniz kadar oluşturulabilir. Blog, mağaza, destek veya test ortamı gibi bölümleri ayırmak için sık kullanılır.

Domain uzantısı nedir, nasıl seçilir?

Adın sonundaki nokta işaretinden sonraki kısma domain uzantısı denir. Uzantılar teknik olarak üç gruba ayrılır:

  • Genel uzantılar (gTLD): .com ticari, .net ağ ve teknoloji, .org kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için tasarlanmıştır. Bugün kullanımda bu sınırlar kesin değildir; herkes bu uzantıları alabilir.
  • Ülke uzantıları (ccTLD): .tr, .de, .uk gibi ülkeleri temsil eder. Türkiye'de .com.tr, .org.tr, .gen.tr gibi alt uzantılar kullanılır ve bazılarında kayıt sırasında belge doğrulaması istenebilir.
  • Yeni nesil uzantılar: .online, .shop, .pro, .info gibi konuya veya sektöre işaret eden uzantılardır.

Seçim yaparken şu soruları sorun: Hedef kitleniz Türkiye ise .com.tr yerel güveni destekler. Uluslararası bir marka kuruyorsanız .com hâlâ en tanınan seçenektir. Bütçe ve kullanım amacına göre yeni nesil uzantılar da mantıklı olabilir; ancak insanlar adresi hatırlarken önce .com yazmaya eğilimlidir.

Doğru alan adı nasıl seçilir?

  1. Kısa ve okunması kolay olsun. Telefonda söylerken harf harf açıklamak zorunda kalmayacağınız bir ad seçin.
  2. Tire ve rakamdan kaçının. Sözlü aktarımda karışıklık yaratır.
  3. Markanızla uyumlu olsun. Sosyal medya hesap adlarının da müsait olup olmadığına bakın.
  4. Başka markaların tescilli adlarına benzemesin. Marka hakkı ihlali ileride alan adınızı kaybetmenize yol açabilir.
  5. Türkçe karakter konusunu düşünün. ç, ğ, ı, ö, ş, ü içeren adlar teknik olarak mümkündür ancak e-posta ve paylaşım ortamlarında sorun çıkarabildiği için çoğu işletme ASCII karşılığını tercih eder.

Anahtar kelimeyi alan adına koymak zorunda değilsiniz. Arama motorları için alan adındaki kelime tek başına belirleyici değildir; içeriğin kalitesi ve sitenin genel durumu çok daha önemlidir. Konuyu SEO nedir yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Alan adı nasıl çalışır? DNS'e kısa bakış

DNS (Domain Name System), internetin telefon rehberi gibi çalışır. Tarayıcınız bir adı çözmek istediğinde sırasıyla yerel önbelleğe, sonra DNS sunucularına sorar ve karşılığındaki IP adresini alır. Alan adınızın yönettiği kayıtlar şunlardır:

  • A / AAAA: Alan adını IPv4 veya IPv6 adresine yönlendirir.
  • CNAME: Bir adı başka bir adın takma adı yapar.
  • MX: E-postaların hangi sunucuya gideceğini belirler.
  • TXT: SPF, DKIM gibi e-posta doğrulama ve alan adı sahipliği kayıtlarını taşır.
  • NS: Alan adının hangi isim sunucuları tarafından yönetildiğini gösterir.

DNS değişiklikleri hemen her yerde görünmez; yayılması kayıttaki TTL süresine bağlı olarak dakikalar ile birkaç saat arasında değişebilir.

Domain ve hosting arasındaki fark

İkisi sıkça karıştırılır. Alan adı evin adresi, hosting ise evin kendisi gibidir. Alan adı yalnızca yönlendirir; sitenizin dosyaları ve veritabanı hosting ya da sunucuda durur. Alan adını bir firmadan, hostingi başka bir firmadan almak mümkündür. Yalnızca alan adının DNS ayarlarını hosting sağlayıcınızın verdiği bilgilere göre yönlendirmeniz gerekir.

Alan adı nereden alınır, nelere dikkat edilir?

Alan adları, ICANN tarafından yetkilendirilmiş kayıt kuruluşları (registrar) aracılığıyla yıllık olarak kiralanır; yani alan adını satın almazsınız, belirli bir süre kullanım hakkı edinirsiniz. Kayıt sırasında dikkat edilecekler:

  • Alan adı sahibi olarak kendi adınızın veya şirketinizin yazıldığından emin olun. Aracı firma kendi adına kayıt yaparsa devir sırasında sorun yaşayabilirsiniz.
  • Süre bitiminde otomatik yenilemeyi açın ve yenileme hatırlatma e-postalarının güncel bir adrese gittiğinden emin olun. Süresi dolan alan adı bir süre sonra serbest kalır ve başkası alabilir.
  • WHOIS gizliliği (kişisel bilgilerin gizlenmesi) hizmetini değerlendirin; kayıt bilgileri bazı uzantılarda herkese açık görünebilir.
  • Alan adı transfer kilidini ve çok faktörlü doğrulamayı etkinleştirin; alan adı hırsızlığı ciddi bir risktir.
  • Yeni kaydedilen alan adlarının kayıt kuruluşu değiştirmesi için ICANN kurallarına göre belirli bir bekleme süresi uygulanır; taşıma planınızı buna göre yapın.

Alan adı ve güvenlik: SSL sertifikası

Alan adınıza bir SSL/TLS sertifikası tanımlandığında site adresi https ile açılır ve ziyaretçi ile sunucu arasındaki veri şifrelenir. Bugün tarayıcılar sertifikasız siteleri "güvenli değil" olarak işaretliyor; ayrıca form, giriş ve ödeme sayfaları için şifreleme zorunludur. Sertifika, alan adı üzerinden doğrulanır ve düzenli yenilenmesi gerekir.

Sık yapılan hatalar

  • Alan adını kişisel e-posta hesabına bağlı bir üyelikle alıp bu hesabı unutmak.
  • Yenileme tarihini kaçırmak.
  • Marka büyüdükten sonra yazım hatalı veya benzer uzantıları başkasının almasına izin vermek. Önemli markalarda .com ve .com.tr uzantılarını birlikte almak düşünülmelidir.
  • Çok uzun ve hatırlanması güç adlar seçmek.

Alan adı uzantılarının kısa tarihçesi

İnternetin ilk yıllarında yalnızca birkaç genel uzantı vardı: .com, .net, .org, .edu, .gov ve .mil. Zamanla ülkeler kendi uzantılarını aldı ve ICANN, yeni genel uzantıların açılmasına izin verdi. Böylece bugün yüzlerce uzantı arasından seçim yapılabiliyor. Kullanılabilecek uzantı çok olsa da, hedef kitlenizin güvendiği ve kolay hatırladığı uzantıyı seçmek her zaman daha önemlidir.

Alan adı devri ve yenilemesi

Bir alan adını başka bir kayıt kuruluşuna taşımak mümkündür. Süreç genellikle şu adımlarla ilerler: mevcut firmadan transfer kilidini kaldırmak, transfer (EPP/yetki) kodunu almak, yeni firmada transfer talebi başlatmak ve onay e-postasını yanıtlamaktır. Bazı ülke uzantılarında, örneğin .tr uzantılarında, devir kuralları farklıdır; ilgili kayıt otoritesinin güncel yönergelerine bakmak gerekir. Taşıma sırasında DNS ve e-posta kayıtlarının eksiksiz aktarıldığından emin olun; aksi halde site veya e-posta kısa süreli kesintiye uğrayabilir.

Alt alan adı mı, alt klasör mü?

Blogunuzu blog.ornek.com gibi bir alt alan adında ya da ornek.com/blog gibi bir alt klasörde yayınlayabilirsiniz. Alt klasör, ana sitenizle aynı çatı altında tutulduğu için yönetimi ve genel izlenimi daha bütünlüklü olur; alt alan adı ise teknik olarak ayrı bir uygulamayı barındırmak istediğinizde pratiktir. Seçim, projenin teknik yapısına ve yönetim ihtiyacına göre yapılır.

Sonuç

Alan adı, bir web sitesinin ilk ve en kalıcı yatırımıdır. Doğru uzantıyı seçmek, kaydı kendi adınıza yapmak ve DNS ile yenileme süreçlerini düzenli takip etmek, ileride yaşayacağınız birçok sorunu baştan önler. Sitenin diğer parçalarını merak ediyorsanız web sitesi nedir yazımıza göz atabilirsiniz.

Alan adı seçimi, DNS yapılandırması veya yeni bir web sitesi için destek almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz; yaptığımız çalışmaları da projeler sayfasında bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Domain ile alan adı aynı şey midir?

Evet. Domain, alan adının İngilizce karşılığıdır. İkisi de tarayıcıya yazdığınız ornek.com gibi internet adresini ifade eder.

Domain ile hosting arasındaki fark nedir?

Domain sitenizin adresidir, hosting ise site dosyalarının ve veritabanının durduğu sunucu alanıdır. Siteyi yayınlamak için ikisine de ihtiyaç vardır.

Alan adı satın alınır mı, kiralanır mı?

Alan adları genellikle yıllık olarak kiralanır. Süre dolmadan yenilemezseniz alan adı serbest kalır ve başkası alabilir.

Hangi domain uzantısını seçmeliyim?

Türkiye'ye hitap ediyorsanız .com.tr, uluslararası bir marka kuruyorsanız .com genellikle iyi bir seçimdir. Sektöre özel yeni nesil uzantılar da kullanılabilir.

Alan adı SEO'yu etkiler mi?

Alan adındaki kelime tek başına sıralamayı belirlemez. Kısa, hatırlanır ve markayla uyumlu bir ad seçmek, içerik kalitesinden daha az önemlidir ama güven ve tıklama oranına katkı sağlar.

Bu konuda destek mi lazım?

Projenizi kısaca anlatın; size bir yol haritası ve teklifle dönelim.

Teklif al

İlgili yazılar

Tümü →